KUNNSKAP FOR EIN TRYGGARE BUSTAD
TEK17: Kva krevst av bad og lekkasjesikring?
Eit trygt bad er eit samspel mellom fall, sluk, tettesjikt, røyr og synleg varsling av lekkasje. Her skil vi mellom forskriftskrav, rettleiing og produktval – og forklarer kva som kan gjelde når du pussar opp eit eldre hus.
Kjelder kontrollerte 3. oktober 2026 · Om lag 5 min lesing
På denne sida
Start med kva slags arbeid du skal gjere
TEK17 er byggteknisk forskrift. Ho set tekniske krav til byggjearbeid. Det betyr ikkje at alle eldre bad må byggjast om til dagens løysingar. Før ein diskuterer sluk eller vassstoppar, må ein avklare om arbeidet er vedlikehald, rehabilitering eller eit større inngrep.
DiBK skil mellom til dømes utskifting av armatur og innreiing som vedlikehald, og totalrehabilitering av bad. Vanleg vedlikehald utløyser normalt ikkje TEK17. Ved totalrehabilitering innanfor éi brukseining og branncelle er arbeidet normalt unnateke søknadsplikt, men relevante tekniske krav gjeld likevel. Søknadsfritt betyr altså ikkje kravfritt.
Inngrep som bryt eit brannskilje eller omfattar fleire brukseiningar, må vurderast særskilt. Dette kan vere aktuelt ved arbeid på sluk og røyr gjennom etasjeskilje. Be om ei vurdering av omfang og ansvar før rivinga tek til.
Krav, rettleiing og produktval
| Nivå | Kva det betyr for deg |
|---|---|
| Forskrift | Bindande krav når regelen gjeld for tiltaket. |
| Rettleiing frå DiBK | Preaksepterte ytingar viser ein dokumentert måte å oppfylle krava på. Andre løysingar krev tilstrekkeleg dokumentasjon. |
| Produktdokumentasjon | Forklarer bruksområde, kompatibilitet og føresetnader for det konkrete systemet. |
| Avtalt utføring | Kontrakten kan stille tilleggskrav, til dømes bruk av Byggebransjens våtromsnorm. |
Ei teknisk godkjenning for eit sluk er ikkje ei godkjenning av heile badet. Tilsvarande er ikkje eit produktnamn dokumentasjon på at monteringa i bustaden din er rett. Be om både produktval og utføring dokumentert.
Våtrom: sluk, fall og eit samanhengande tettesjikt
TEK17 § 13-15 krev sluk i våtrom, tilstrekkeleg fall slik at bruksvatn blir leidd bort, og at lekkasjevatn blir synleg og ført til sluk. Bygningsdelar som kan bli skadde av fukt, skal vernast med eigna vasstett sjikt. Gjennomføringar må ikkje svekkje tettheita.
Det er membranen og dei tette overgangane som vernar konstruksjonen. Fliser er overflate, og eit pent fugemønster seier lite om kva som ligg under. Koplinga mellom membran og sluk, hjørne, terskel og røyrgjennomføringar må vere del av ei samla løysing.
Planlegg også kvar vatnet tek vegen dersom noko går gale. Ein dusjvegg, ei sokkellist eller ei innreiing kan påverke vassvegen. Spør: Kan lekkasjevatn frå sisterne, servant og røyrskap bli oppdaga, og kjem det fram til det planlagde avløpet?
Kva betyr 1:50 og 1:100?
Fall 1:50 svarar til 20 mm høgdeskilnad per meter. Fall 1:100 svarar til 10 mm per meter. Desse tala må knytast til rett del av golvet og den valde løysinga; det finst ikkje eitt universelt tal som åleine dokumenterer eit godt bad.
DiBK si rettleiing gir alternative preaksepterte løysingar for dusjsona. Ei er minst 1:50 i eit område minst 0,8 meter ut frå sluket når dusjen er rett over det. Ei anna er minst 1:100 i ei dusjsone som er senka minst 10 mm. Fall minst 1:100 på heile golvet er eit tredje alternativ. Vilkåra for kvart alternativ må lesast i samanheng, mellom anna med tilgjenge og plassering av dusjen.
Handtering av lekkasjevatn har eigne føresetnader. Ikkje bland saman fall i dusjsona, oppkant ved vegg og terskelhøgd. Be dei som byggjer badet, vise høgdene på ei skisse og dokumentere fallet når golvet er ferdig. Ei måling med mobilappen på éi flis er ikkje nok til å kontrollere heile golvet.
Kjøkken og andre rom utan sluk
TEK17 § 15-5 krev at lekkasje skal kunne oppdagast enkelt og ikkje føre til skade på installasjonar og bygningsdelar. I den preaksepterte løysinga skal det vere automatisk lekkasjestoppar når ein innandørs tappestad ikkje har avrenning til sluk eller overløp. Det same gjeld tilkoplingspunkt for vassbrukande utstyr.
Dette er særleg relevant for kjøkken og apparat i rom utan vassikkert golv. Ei varslande pipeboks stengjer ikkje vatnet. Ein automatisk lekkasjestoppar kombinerer deteksjon med avstenging. Kva som blir krav ved endring av eit eksisterande anlegg, må vurderast ut frå tiltaket; ikkje trekk konklusjonen at alle eldre kjøkken automatisk er ulovlege.
Hovudstoppekrana skal vere tilgjengeleg og merkt. Ei smart løysing er lite verd dersom ingen veit korleis vatnet kan stengjast manuelt. Les også rettleiinga om automatisk vassstoppar.
Innbygd sisterne: lekkasjen må kunne oppdagast
Ei sisterne bak ein vegg gøymer også røyr og koplingar. Rettleiinga omtalar vasstett kassett eller vasstett holrom og ei løysing som fører lekkasje synleg ut. I andre rom enn våtrom kjem også føresetnad om automatisk avstenging inn i den preaksepterte løysinga.
Det finst ulike dokumenterte produktløysingar. Nokre brukar ei synleg opning nedst, andre har ein annan lekkasjeveg. Ikkje tette ei opning fordi ho ser uferdig ut. Avklar funksjonen først. Geberit Sawa er eit døme på eit system med ein annan måte å synleggjere lekkasje på.
Dokumentasjonen du bør be om
- Ei skildring av arbeidet og kva krav og løysingar som er lagde til grunn.
- Produktnamn og monteringsrettleiingar for sluk, membran, mansjettar, sisterne og røyrsystem.
- Bilete av skjulte overgangar før dei blir bygde inn.
- Dokumentasjon av kontrollar, avvik og korleis avvika vart løyste.
- FDV: korleis du brukar, reingjer og vedlikeheld installasjonane.
Avtal kven som samlar dokumentasjonen, og kvar ho skal leverast. Ta vare på henne saman med faktura og kontrakt. Det gjer seinare vedlikehald, feilsøking og sal enklare, men er ikkje i seg sjølv eit løfte om forsikringsdekning.